Γιατί φοβάμαι ότι κάποιος άνθρωπος που αγαπάω πολύ ίσως κάποια στιγμή με εγκαταλείψει; Γιατί οι σχέσεις μπορεί να με τρομάζουν αλλά συνέχεια τις επιζητώ; Τι μπορεί να με κάνει να φοβάμαι την μοναξιά;
Συχνά ακούμε την φράση ότι οι σχέσεις είναι δύσκολες και η αλήθεια είναι πως μια ανθρώπινη
υγιής σύνδεση με κάποιο άλλο άτομο δεν αποτελεί ούτε κάτι το εύκολο ούτε κάτι το απλό.
Οι άνθρωποι είμαστε περίπλοκοι, πολυσύνθετοι και ο κάθε ένας από εμάς κουβαλάει μέσα του και
τα δικά του βιώματα τα οποία συμβάλουν άμεσα στον τρόπο που σχετιζόμαστε σήμερα με τις
σχέσεις που επιλέγουμε να δημιουργούμε.
Οι όμορφες καλές και υγιής σχέσεις βασίζονται στηνεμπιστοσύνη τόσο του εαυτού μας όσο και του
άλλου, όπως επίσης στον αλληλοσεβασμό αλλά και σε μια αίσθηση ασφάλειας και ηρεμίας.
Κατά το χτίσιμο της δημιουργίας μιας καλής σχέσης μπορεί να υπάρξουν αρκετές δυσκολίες
και κάποιες από αυτές μπορεί να σταθούν εμπόδιο στην εδραίωση αυτής.
Μια από αυτές τις δυσκολίες είναι και ο φόβος εγκατάλειψης ο οποίος αφορά ενα έντονο και δύσφορο συναίσθημα , το οποίο αν δεν διαχειριστούμε σωστά είναι πιθανό να δημιουργήσει αρνητικό αντύκτιπο στην ποιότητα των σχέσεων που επιλέγουμε να θεωρούμε ως σημαντικές.
Τι ορίζουμε ως φόβο εγκατάλειψης;
Ο φόβος της εγκατάλειψης αποτελεί απόρροια μιας δυσλειτουργικής υποκειμενικής αντίληψης
που επικεντρώνεται σε υποθετικά σενάρια αποχωρισμού.
Ο έντονος αυτός φόβος συνδέεται με έντονο άγχος , το οποίο τις περισσότερες φορές για τα άτομα που βιώνουν αυτή την δυσάρεστη συναισθηματική εμπειρία δυσκολεύονται να τον αναγνωρίσουν.
Αποτέλεσμα όλης αυτής της συνθήκης είναι οτι όσοι έχουν φόβο
εγκατάλειψης συχνά να αυτό-σαμποτάρουν τους εαυτούς τους και να προκαλούν οι ίδιοι δίχως να έχουν την πρόθεση προβλήματα στις σχέσεις που συνάπτουν ,οι οποίες φθείρουν αντί να αναπτύσσονται με
θετικό τρόπο.
Ποια χαρακτηριστικά με βοηθούν να αντιληφθώ αν αντιμετωπίζω το
φόβο εγκατάλειψης;
1) Όταν κάποιος έχει έντονη ανάγκη να ικανοποιήσει ή να εντυπωσιάσει τους πάντες.
Συχνά άνθρωποι που έχουν φόβο εγκατάλειψης σπεύδουν να κάνουν τα πάντα ώστε να μείνουν
ευχαριστημένοι οι γύρω τους, παραμελώντας δικές τους ανάγκες για να ικανοποιούν των υπολοίπων.
Είναι όμορφο πράγμα να νοιάζεσαι έμπρακτα για τους ανθρώπους που θαυμάζεις και
αγαπάς αλλά στη περίπτωση που τείνεις να κάνεις υπερπροσπάθεια για να κρατήσεις τους γύρω
σου χαρούμενους ή αν νιώθεις ότι χρειάζεται όλοι να σε θαυμάζουν για κάτι σημαντικό που θα κάνεις ,ίσως να υποβόσκει μέσα σου ο φόβος ότι αν σταματήσεις να προσπαθείς τόσο πολύ, οι άλλοι δεν θα κερδίζουν από εσένα κάτι και ίσως για τον λόγο αυτό ,σε εγκαταλείψουν.
Υπενθύμιση : η πραγματική αγάπη παρέχεται ανευ όρων χωρίς να
σου ζητά κανένας να αποδείξεις τίποτα.
2) Όταν κάποιος έχει έντονη ανασφάλεια
ή έντονη την αίσθηση της ανεπάρκειας.
Συνήθως οι άνθρωποι που έχουν ανασφάλεια σεσυνδυασμό τον φόβο ότι θα εγκαταλειφθούν παρουσιάζουν την ανασφάλεια αυτή με διάφορους τρόπους , παραδείγματος χάρη είναι πιθανόν να χαρακτηρίζονται από χαμηλή
αυτοεκτίμηση, ανάγκη για επιβεβαίωση ή να παρουσιάζουν εξαρτητική συμπεριφορά με τους ανθρώπους που θεωρούν σημαντικούς.
Τι κάνει ανασφαλείς τους ανθρώπους;
Η ανασφάλεια δημιουργείται από το παρελθόν και τις περισσότερες φορές από τα πρώιμα στάδια τηςζωής μας.
Αν στο παρελθόν μας έχουμε νιώσει ότι έχουμε αγαπήσει κάποιο άτομο που στην μεταξύ μας σχέση παρουσίαζε αστάθεια και δεν μας παρείχε σιγουριά ή μας έδινε διπλά μνήματα για το πώς εκείνο μας βλέπει κάνοντας μας να νιώθουμε ανα πάσα στιγμή ότι μπορεί να μας εγκαταλείψει ..και λειτουργώντας μέσα στη σχέση το άτομο αυτό,
δίχως να μας παρέχει την συναισθηματική υποστήριξη που είχαμε ανάγκη είναι πολύ
πιθανόν να μας έχει δημιουργηθεί ένα συναισθηματικό τραύμα το οποίο να μας εμποδίζει σήμερα να νιώσουμε ηρεμία με κάθε νέο δεσμό που προσπαθούμε να αναπτύξουμε.
Επιπλέον όσοι έχουν βιώσει τέτοιες τραυματικές εμπειρίες πολύ συχνά τείνουν να θεωρούν τους
εαυτούς τους υπεύθυνους που εγκαταλείφθηκαν ,πιστεύοντας ότι αποδείχθηκαν ανεπαρκής.
3) Όταν κάποιος φοβάται να
εμπιστευτεί.
Και σε αυτή την περίπτωση ο φόβος συνδέεται με το παρελθόν.
Είναι πολύ λογικό για όλους, όταν έχουμε φύγει από μια σχέση που
νιώθουμε ότι μας έχουν πληγώσει να μας είναι και δύσκολο να εμπιστευτούμε ξανά ένα νέο
πρόσωπο ,όπως επίσης μας είναι δύσκολο και να αφήσουμε κάποιον να γνωρίσει βαθύτερα ή
ευάλωτα κομμάτια μας.
Ωστόσο τα άτομα με φόβο εγκατάλειψης είναι πολύ πιθανό να
δυσκολεύονται ακόμα περισσότερο να κάνουν το βήμα να συνδεθούν ξανά με κάποιο άλλο άτομο
με αποτέλεσμα να στρέφονται προς την αποφυγή σύναψης νέων σχέσεων και την μοναξιά.
4) Όταν κανείς προχωράει πολύ γρήγορα
από μια σχέση σε μια άλλη.
Άτομα που δεν αντέχουν να αισθανθούν εγκατάλειψη είναι πολύ
πιθανόν να είναι και άτομα που δεν αντέχουν να
μείνουν καθόλου μόνα.
Συχνά λένε πως οι χωρισμοί μοιάζουν με μικροί θάνατοι.
Και έχουν δίκιο, γιατί σε μια συντροφική σχέση όλοι μας
προβάλουμε μια εκδοχή του εαυτού μας που ότανη σχέση σταματήσει ,σβήνει και αυτή μαζί της,
σαν να χάνεται και ένα κομμάτι του εαυτού μας. Χάνονται ορισμένες συνήθεις που είχαμε εντάξει
στην καθημερινότητα μας, όπως οι προσδοκίες αλλά και τα όνειρα που είχαμε κάνει με τον
άνθρωπο που είμασταν μαζί .
Η αποδοχή μιας τέτοιας αλλαγής και του χωρισμού είναι δύσκολη
και θέλει χρόνο , όπως επίσης δεν πρέπει και να υποτιμάται ,διότι χωρίς αυτήν καλύπτουμε
επιφανιακά τον πόνο μας και δεν τον γιατρεύουμε. Αυτή η επιφανειακή κάλυψη μπορεί στο
μέλλον να μας κάνει να αντιδρούμε με δυσλειτουργικό τρόπο στην νέα μας σχέση.
Είναι πράγματι επώδυνο μετά από ένα χωρισμό να αφήνουμε τον εαυτό μας μόνο του να βιώσει και
να αποδεχθεί αυτή την απώλεια.
Ορισμένα άτομα με φόβο εγκατάλειψης μετά από έναν ανεπιθύμιτο χωρισμό μπορεί να προβούν να
δημιουργήσουν πολύ γρήγορα νέες σχέσεις χωρίς να έχουν προλάβει να επεξεργαστούν το τι έχει
αλλάξει στην ζωή τους , έτσι δημιουργείτε η αίσθηση ότι υποφέρουν λιγότερο καθώς η προσοχή
τους εχει εστιαστεί στο νεό πρόσωπο επισκιάζοντας τον πόνο του αποχωρισμού του πρώιν συντρόφου
Σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι σε αυτή την περίπτωση ο πόνος που
καλύπτεται δίχως να αντιμετωπίζεται δεν αφορά μόνο την απώλεια του πρώην συντρόφου αλλά
και την άμεση εμπλοκή σε βαθύτερες φοβίες του ατόμου όπως αυτής της αντιμετώπισης των βαθύτερων
ανεπίλυτων θέματών που όπως προ είπαμε αφορούν την απόρριψη ή την
εγκατάλειψη.
5)Όσοι παρουσιάζουν αντίσταση στην
ευαλωτότητα.
Είναι πολύ πιθανόν τα άτομα που φοβούνται ότι δεν θα γίνουν αποδεκτά ή ότι θα εγκαταλειφθούν να αποφεύγουν να αφήσουν και τους άλλους να δουν ότι κάποιες φορές μπορεί και να νιώθουν
αδύναμα ή ότι σε κάποιο τομέα υστερούν ή δυσκολεύονται. Τα άτομα αυτά φοβούνται την
συναισθηματική εγγύτητα και δυσκολεύονται να εκφράσουν τα βαθία συναισθήματα τους.
Όταν φοβόμαστε να δείξουμε στους άλλους τις
αδύναμες πλευρές μας και μας ζορίζει το να τους
παραδεχτούμε ή να εκφράσουμε τα συναισθήματά μας ,ουσιαστικά φοβόμαστε να
πλησιάσουν και τα πιο ευαίσθητα κομμάτια μας, άρα και να συνδεθούμε ολοκληρωτικά.
Δεν είναι λίγες οι φορές λοιπόν που ο φόβος της
εγκατάλειψης κάνει τους ανθρώπους να μεταμορφώνουν τον φόβο τους αυτόν σε
απομάκρυνση λειτουργώντας με μηχανισμούς άμυνας, παρουσιάζοντας και υποστηρίζοντας για
παράδειγμα ότι δεν έχουν ανάγκη την δημιουργία συναισθηματικών σχέσεων και ότι προτιμούν να
μένουν μόνοι και ανεξάρτητοι και ουσιαστικά ενώ φαίνεται ότι δεν τους ενδιαφέρουν οι άλλοι, είναι
εκείνοι για τους οποίους ανησυχούν περισσότερο.
Τέλος το τραύμα της εγκατάλειψης όπως και κάθε άλλο συναισθηματικό τραύμα μπορεί να μας βαραίνεικαι να το κουβαλάμε μαζί μας για πολλά χρόνια μετά την δημιουργία του.
Είναι πιθανό να μας προκαλεί διαφορετικές αρνητικές επιπτώσεις οι οποίες
αφορούν τόσο την ψυχική μας υγεία όσο την λειτουργικότητα μας στην καθημερινότητα ή και τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους.
Το σίγουρο είναι ότι δεν είμαστε πάντα υπεύθυνοι για το πώς δημιουργήθηκε ένα τραύμα , είμαστε
όμως υπεύθυνοι για το αν θα το επουλώσουμε .
Η αποδοχή, η κατανόηση , το να δίνουμε χώρο και χρόνο στον εαυτό μας ώστε να αντιληφθεί και να
κατανοήσει τις δύσκολες εσωτερικές του εμπειρίες, αποτελούν και τα πρώτα βήματα στην φροντίδα της συναισθηματικής μας πληγής.