Με τον όρο ψυχική ανθεκτικότητα εννοούμε την ικανότητα ενός ατόμου να
ανακάμπτει μετά από μια τραυματική εμπειρία ή δυσάρεστη πρόκληση που
έχει βιώσει στη ζωή του ,όπως επίσης ορίζεται και ως η ικανότητα του ατόμου να
προσαρμόζεται σε δύσκολες καταστάσεις (Southwick et al., 2014).
Προσοχή οι λέξεις ψυχικά ανθεκτικός δεν είναι συνώνυμες λέξεις του σκληρού ή του ανεπηρέαστου ατόμου από όσα άσχημα μπορεί να βιώσει. Πολλοί μπερδεύουμε την ψυχική ανθεκτικότητα με την ψυχική σκληρότητα αλλά στην ουσία ένας ψυχικά ανθεκτικός άνθρωπος δεν είναι κάποιος που λειτουργεί σαν να μην συμβαίνει τίποτα, αλλά κάποιος που ξέρει ότι μέσα από την παραδοχή της ευαλωτότητας του, μπορεί να βρει την δύναμη να παραμένει λειτουργικός στην καθημερινότητα. Ψυχικά ανθεκτικός, είναι λοιπόν κάποιος που αναγνωρίζει και αφουγκράζεται τα δυσάρεστα συναισθήματα που του προκαλούνται μέσα από οποιαδήποτε ψυχοπιεστική συνθήκη και που αποδέχεται και κατανοεί τον λόγο που αισθάνεται όπως αισθάνεται. Συνεπώς ένας ψυχικά ανθεκτικός άνθρωπος δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν μπορεί να είναι και ένας ευαίσθητος άνθρωπος.
Το σίγουρο είναι ότι είναι κάποιος που ενώ ξέρει ότι βιώνει δυσάρεστα συναισθήματα μπορεί όπως είπαμε να προσαρμόζεται στις δύσκολες για αυτόν αλλαγές.
Πώς μπορείς να αυξήσεις την ψυχική σου ανθεκτικότητα;
Η ψυχική ανθεκτικότητα είναι μια ικανότητα που μπορούμε όλοι να αναπτύξουμε σταδιακά καθ’ όλη την διάρκεια της ζωής μας , σημαντικό είναι να σκεφτούμε ότι κάποια πράγματα στη ζωή χρειάζονται χρόνο, όπως χρειάζεται λοιπόν χρόνος για έναν άνθρωπο που δεν γυμνάζονταν σε όλη του την ζωή για να αρχίσει να χτίσει μυϊκή δύναμη, έτσι και για έναν άνθρωπο που δεν έχει μάθει να νιώθει δυνατός στο να προσαρμόζεται σε δύσκολες καταστάσεις χρειάζεται χρόνος για να χτίσει ψυχική ανθεκτικότητα.
Μερικές στρατηγικές που θα σε βοηθήσουν στο να νιώσεις πιο δυνατός ψυχικά
είναι :
1) Δώσε άλλη ερμηνεία στα γεγονότα: Εαν μάθεις ε να ερμηνεύεις τα γεγονότα της ζωής ,με τρόπο που δεν θα σε κάνει να νίωθεις ότι πρέπει να υποφέρεις τότε θα αλλάξει και το συναίσθημα σου. Πολλές φορές δεν είναι υπεύθυνες μόνο οι καταστάσεις που ζεις για το πόσο πολύ πονάς ψυχικά αλλά ο τρόπος που επιλείς να δεις και να ερμηνεύσεις τις καταστάσεις που βιώνεις Κάθε τι άσχημο που έρχεται στη ζωη δεν έρχεται μόνο για να σε πονέσει αλλά και για να σε διδάξει το πώς να αποφύγεις ή να διαχειριστείς μια παρόμοια
δύσκολη συνθήκη. Αξίζει λοιπόν να προσπαθήσεις αφου αφουγκραστείς το τι σου
συμβαίνει, να εστιάσεις και στο τι έχει να σε διδάξει και η συνθήκη αυτή.
2) Καλλιέργησε περισσότερο την ευγνωμοσύνη μέσα σου: Πολλές φορές αμελούμε
να αναγνωρίσουμε το για πόσα πράματα στη ζωή θα μπορούσαμε να είμαστε
ευγνώμων. Έχει αποδειχθεί ερευνητικά ότι άτομα με αυξημένη την αίσθηση της
ευγνωμοσύνης επειδή ακριβώς μπορούν να αντιληφθούν περισσότερες πηγές
θετικότητας γύρω τους, ότι αισθάνονται και πιο δυνατά να ανταποκριθούν σε
αντιξοότητες.
3) Αναγνώρισε και αποδέξου τα συναισθήματά σου: Συχνά, έχουμε τη τάση να απωθούμε τα αρνητικά συναισθήματα που βιώνουμε. Ωστόσο, η αναγνώριση, η αποδοχή και η έκφραση τους είναι πολύ σημαντικά κομμάτια για τη βελτίωση της ψυχική μας υγείας.
Είναι σημαντικό να κάνεις την σκέψη ότι είναι δύναμη να αγκαλιάζεις και να αποδέχεσαι τις αδυναμίες σου, όχι να κάνεις ότι δεν υπάρχουν. Έτσι έρχεσαι πιο προς τον αυθεντικό εαυτό σου. Πλησιάζεις ,πιο κοντά σε εσένα και μπορείς να όλες τις πλευρές του.
Κατ’αυτόν τον τρόπο μαθαίνεις να σε αγαπάς και περισσότερο.
4) Βελτίωσε τις σχέσεις σου με τους άλλους και διεκδίκησε υγειής σχέσεις: Εάν περιβαλλεσαι από υγιής σχέσεις μπορείς να αναπτύξεις και τη ψυχική ανθεκτικότητά σου. Μέσα από την εδραίωση καλών διαπροσωπικών σχέσεων, οι άνθρωποι αισθανόμαστε ισορροπημένοι, ασφαλείς και δυνατότεροι καθώς γνωρίζουμε ότι μέσα από τον αλληλοσεβασμό και την υποστήριξη ,αντλούμε θάρρος κουράγιο και πολλές φορές κίνητρο να ανταποκριθούμε σε δύσκολες απαιτήσεις.
5) Συμβιβάσου με την αποτυχία και αποδέξου τις αδυναμίες σου: Σε κανέναν δεν αρέσει να αποτυγχάνει. Πότε όμως έχεις αποτύχει πραγματικά;
Έχεις σκεφτεί ότι ίσως η πραγματική αποτυχία δεν είναι να πέφτεις ψυχολογικά ή να κάνεις λάθος, αυτό που σε εμποδίζει πραγματικά να εξελιχθείς, είναι το να μην τολμάς να ξανά προσπαθήσεις. Χωρίς να κάνεις τίποτα από φόβο ή από απογοήτευση ότι δεν θα καταφέρεις να ξεφύγεις από όσα σου φαίνονται δύσκολα, το μόνο που σίγουρα καταφέρνεις είναι να επιβεβαιώνεις την πεποίθησή σου αυτή και έτσι ρίχνεις ο ίδιος τον εαυτό σου σε ένα φαύλο κύκλο. Η ματαίωση, οι δύσκολες στιγμές , τα δυσάρεστα συναισθήματα ή συνθήκες εμπεριέχονται στην ανθρώπινη εμπειρία και όταν αντιληφθείς ότι παρόλο το αρνητικό συναισθηματικό τους πρόσημο, ότι με την κατάλληλη διαχείριση τους, μπορούν να λειτουργήσουν διδακτικά για εσένα, τότε θα καταφέρεις να δεις ,ότι μέσα από τις δυσάρεστες καταστάσεις μπορείς και να ωφεληθείς.
Μην ξεχνάς oι αποτυχίες είναι απαραίτητες διαβάσεις που μπορούν να σε φέρνουν πιο κοντά
στην επίτευξη της προσωπικής σου ευτυχίας.