Φτάνει και πάλι η στιγμή οπού σκέφτεσαι όλα εκείνα τα πράγματα που θέλεις να πετύχεις, καταγράφεις νέους στόχους για την φετινή σου λίστα, ονειρεύεσαι πόσο όμορφα θα νιώθεις την στιγμή που θα τους κατακτήσεις και όμως κάθε φορά που πλησιάζει η ώρα για να κάνεις το πρώτο βήμα ώστε να τους προσεγγίσεις ,κάτι σε σταματάει. Διάφορες σκέψεις αρχίζουν να τριγυρίζουν το μυαλό σου. «Τώρα δεν είμαι σίγουρος, άστο για την ώρα ,την επόμενη φορά θα το τολμήσω», «Θα το κάνω αργότερα », «Τώρα ίσως δεν είμαι αρκετά έτοιμος, καλύτερα άλλη φορά». Δίχως να το καταλάβεις, για ακόμα μια φορά έχεις αναβάλει όλες εκείνες τις πράξεις που θα σε έφερναν πιο κοντά προς τους στόχους σου. Και καθώς όλη η ιστορία επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά, δεν έχεις καταλάβει πότε απομακρύνθηκες από τις ίδιες σου τις επιθυμίες.
Τι μας συμβαίνει όταν θέλουμε κάτι πάρα πολύ αλλά δεν κάνουμε τίποτα για να το διεκδικήσουμε; Τι ακριβώς είναι αυτό που μας σταματάει;
Ο όρος που δεν μπορεί να περιγράψει καλύτερα όλα όσα προαναφέρονται
ονομάζεται αναβλητικότητα. Η αναβλητικότητα είναι ένα φαινόμενο που επηρεάζει πολλούς ανθρώπους και μπορεί να έχει σημαντικές συνέπειες στην προσωπική και επαγγελματική
ζωή. Είναι η τάση να καθυστερούμε ή να αποφεύγουμε καθήκοντα, και μπορεί να προκύψει από διάφορους ψυχολογικούς, συναισθηματικούς και κοινωνικούς παράγοντες. Συγκεκριμένα ένας από τους πιο κοινούς λόγους που οδηγούν στην αναβλητικότητα είναι ο φόβος της αποτυχίας. Πολλοί άνθρωποι αναβάλουν καθήκοντα γιατί φοβούνται ότι δεν θα τα καταφέρουν και αυτό τους κρατά πίσω από την ανάληψη δράσης.
Ένας ακόμη λόγος όπου συνδέεται με τον παράγοντα του φόβου της αποτυχίας , είναι αυτός της τελειομανίας. Η επιθυμία δηλαδή για το τέλειο. Άτομα που έχουν τάση τελειομανίας, συχνά μπορεί να αποφύγουν να ξεκινήσουν την διεκδίκηση ένος νεου στόχου, από τον φόβο μήπως αποδείξουν ότι είναι ανεπαρκής σε κάποιο τομέα, σε περίπτωση που γίνει αντιληπτό ότι δυσκολεύονται ή στην περίπτωση που αποτύχουν. Επιπλέον, η αναβλητικότητα μπορεί επίσης να προκύψει από την απουσία εσωτερικού ή εξωτερικού κινήτρου, με αποτέλεσμα το άτομο να βρίσκει δικαιολογίες για να μην προχωρήσει και έτσι να βρίσκει το δικό του «άλοθι»
ώστε να απαλλάξει τον εαυτό του από ενοχές της αναβολής ή της λήψης ευθύνης για όσα δεν συμβαίνουν.
Καθώς αναλύουμε την αναβλητικότητα δεν θα μπορούσαμε να παραλείψουμε από το να αναφερθούμε και στους συναισθηματικούς παράγοντες όπου σχετίζονται με αυτήν. Συγκεκριμένα, αρνητικά συναισθήματα ή καταστάσεις όπως άγχος, καταθλιπτική διάθεση, ή συναισθηματική φόρτιση μπορούν να εντείνουν την αναβλητικότητα, κάνοντάς την πιο δύσκολη να ξεπεραστεί.
Όσον αφορά τους κοινωνικούς παράγοντες που σχετίζονται με την αναβλητικότητα, σημαντικό είναι να αναφερθεί ότι η κοινωνική πίεση ή η έλλειψη υποστήριξης από το περιβάλλον είναι πιθανόν να επηρεάσει την ικανότητα κάποιου να αναλάβει δράση. Όπως επίσης καίριο λόγο έχουν οι προηγούμενες εμπειρίες ζωής ενός ατόμου. Παραδείγματος χάρη, στην περίπτωση που κάποιος έχει βιώσει αποτυχίες στο παρελθόν, μπορεί να αναβάλει τις προσπάθειές του να κατακτήσει έναν νέο στόχο ή ικανότητα, ώστε να αποφύγει την επανάληψη αυτών των συναισθημάτων. Μπορώ να απαλλαγώ από την αναβλητικότητα;
Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση είναι «ναι» καθώς η αναβλητικότητα δεν είναι αναπόφευκτη. Υπάρχουν στρατηγικές που μπορούν να βοηθήσουν στην
καταπολέμηση αυτού του φαινομένου. Παρακάτω αναγράφονται ορισμένες
από αυτές:
1) Καθορισμός στόχων: Θέτοντας ρεαλιστικούς και εφικτούς στόχους, ένα
άτομο καταφέρνει να επικεντρωθεί καλύτερα σε συγκεκριμένες ενέργειες και
να αποφύγει περιττές σκέψεις που το οδηγούν στην υπερφόρτωση.
2) Δημιουργία ρουτίνας: Η καθιέρωση καθημερινών συνηθειών μπορεί να
διευκολύνει την ανάληψη δράσης και να προσφέρει ισορροπία στην
καθημερινότητα.
3) Αυτοπαρατήρηση: Η παρακολούθηση της προόδου μπορεί να προσφέρει
κίνητρα και να μειώσει την αναβλητικότητα, καθώς το άτομο βλέπει τα
αποτελέσματα των προσπαθειών του. Μια καλή συμβουλή σχετικά με την
αύξηση της προόδου, είναι η θέσπιση μικρών στόχων ώστε να αυξηθεί και η
πιθανότητα επίτευξης αυτών. Ο λόγος που συμβαίνει αυτό ,είναι ότι μέσα από
μικρά κατορθώματα το άτομο αποκτά περισσότερη βεβαιότητα ότι μπορεί να
επιτύχει κάτι που σκέφτεται ,μειώνει τον φόβο και έτσι αυξάνεται σταδιακά η
διεκδικητική του συμπεριφορά
Μην ξεχνάτε:
Η αναβλητικότητα είναι μια φυσιολογική ανθρώπινη συμπεριφορά, αλλά η
κατανόηση των αιτίων της και η εφαρμογή στρατηγικών αντιμετώπισης μπορεί
να οδηγήσει σε καλύτερη παραγωγικότητα και ευημερία. Η αναγνώριση των
προτύπων και η σταδιακή εφαρμογή αλλαγών είναι αυτές που μας βοηθούν
να δούμε το πώς σχετιζόμαστε και λειτουργούμε στη ζωή με μια διαφορετική
και πιο βοηθητική για εμάς ματιά.